Η «μαφία του χαλκού» με τους Ρομά ξηλώνει τις υποδομές της χώρας – Τρένα, νοσοκομεία, σχολεία, δρόμοι, ΥΠΑ και δίκτυα ρεύματος – τηλεφωνίας

Είναι σχεδόν… μέρα μεσημέρι της περασμένης Παρασκευής, όταν οι επιβάτες του λευκού βαν εισβάλλουν στις εγκαταστάσεις της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, στο Ελληνικό. Παρά το γεγονός ότι ο χώρος, ο οποίος ανήκει στο Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών και Μακεδονίας (ΚΕΠΑΘΜ) της ΥΠΑ φυλάσσεται από εταιρεία security, οι δράστες δεν πτοούνται. Φορτώνουν τα καλώδια που βρίσκουν μπροστά τους και εξαφανίζονται πριν φτάσει η Αστυνομία.

Οι έρευνες για τον εντοπισμό τους συνεχίζονται, όμως η ζημιά (για μια ακόμα φορά) έχει γίνει: τα καλώδια που εκλάπησαν προορίζονταν για την υλοποίηση εγκατάστασης του συστήματος Επικοινωνιών και Καταγραφής Φωνής (VCRS), βασικής υποδομής για τον έλεγχο της εναέριας κυκλοφορίας. Και αν η ΥΠΑ αναφέρει ότι δεν επηρεάζεται η υλοποίηση του έργου εγκατάστασης του συστήματος VCRS, φαίνεται ότι υπήρξαν και άλλες φορές που τουλάχιστον επιχειρήθηκε κλοπή στο ΚΕΠΑΘΜ, ενώ είναι σαφές ότι στους δράστες, συνήθως συμμορίες Ρομά, δεν… καίγεται καρφάκι αν από την εγκληματική τους δραστηριότητα τίθενται σε κίνδυνο χιλιάδες ζωές ταξιδιωτών και όχι μόνο.

Για την ακρίβεια, αποδεικνύεται ότι τους είναι αδιάφορη, πολλές φορές ακόμα και η ζωή των ίδιων των μελών των συμμοριών τους. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα αυτό της 6ης Αυγούστου, στον Αγιο Στέφανο, όταν 72χρονος Ρομά έχασε τη ζωή του από ηλεκτροπληξία κατά τη διάρκεια απόπειρας κλοπής καλωδίων από μετασχηματιστή και οι συνεργοί του (οι οποίοι αργότερα συνελήφθησαν), αντί να ειδοποιήσουν τις Αρχές, τον μετέφεραν σε αυτοκίνητο, όπου και τον παράτησαν νεκρό.

Αυτό, φυσικά, είναι σταγόνα στον ωκεανό. Μπρος στο εύκολο κέρδος από την κλοπή καλωδίων και την πώληση του χαλκού που υπάρχει μέσα σε αυτά, οι ζωές των συνανθρώπων μοιάζουν να έχουν μηδενική αξία. Γι’ αυτό και οι συμμορίες χτυπούν σε Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, όπως τρένα, δημιουργώντας τις συνθήκες για ένα δυστύχημα, σε νοσοκομεία, αφήνοντας ασθενείς στο έλεος του Θεού, σε σχολεία, αφήνοντας καλώδια να κρέμονται για να κεραυνοβολήσουν μικρά παιδιά, καθώς και σε άλλες υποδομές.

Οδικό δίκτυο
Συσκότιση σε εθνικές οδούς και τούνελ

Οι κλοπές καλωδίων από λεωφόρους, περιφερειακούς άξονες και εθνικές οδούς της Ελλάδας αποτελούν ένα από τα πιο επικίνδυνα φαινόμενα, καθώς βυθίζουν στο σκοτάδι ολόκληρα χιλιόμετρα δρόμων, αυξάνοντας κατακόρυφα τον κίνδυνο θανατηφόρων τροχαίων.

Οι δράστες στοχεύουν κυρίως στα υπόγεια δίκτυα χαλκού που τροφοδοτούν τον οδικό φωτισμό και τα φανάρια, αλλά ακόμα και τα καπάκια των φρεατίων (!).

Οι συμμορίες, συνήθως φορώντας γιλέκα εργασίας για να μην κινούν υποψίες, ανοίγουν τα φρεάτια που βρίσκονται στις άκρες των δρόμων ή στις νησίδες και κόβουν τα καλώδια με ειδικούς κόφτες, ενώ τα δένουν σε οχήματα (φορτηγάκια ή SUV), τραβώντας τα με δύναμη για να ξηλώσουν εκατοντάδες μέτρα υπόγειου δικτύου μέσα σε λίγα λεπτά.

Οι βασικοί «στόχοι» στην Αττική και την Περιφέρεια είναι η παραλιακή λεωφόρος Ποσειδώνος, αλλά και η λεωφόρος Κηφισού, όπου ολόκληρα τμήματα έχουν μείνει κατά καιρούς χωρίς φωτισμό λόγω εκτεταμένων δολιοφθορών στα φρεάτια, η Περιφερειακή Αιγάλεω και η Αττική Οδός, που πλήττονται συχνότερα λόγω της εγγύτητάς τους με παράνομες μάντρες σκραπ, καθώς και το Εθνικό Οδικό Δίκτυο (Αθηνών – Λαμίας / Αθηνών – Πατρών), όπου οι δράστες εκμεταλλεύονται την ερημιά της νύχτας σε επαρχιακούς κόμβους και σκοτεινιάζουν μεγάλες διασταυρώσεις και σήραγγες.

Το κόστος αποκατάστασης είναι τεράστιο. Ενώ η αξία του χαλκού που κλέβουν μπορεί να είναι μερικές εκατοντάδες ευρώ, η ζημιά που προκαλούν στην Περιφέρεια ή στους δήμους αγγίζει δεκάδες χιλιάδες ευρώ ανά περιστατικό, καθώς απαιτείται εκσκαφή και πλήρης επανατοποθέτηση των δικτύων.

Ταυτόχρονα, η έλλειψη φωτισμού σε δρόμους ταχείας κυκλοφορίας δημιουργεί «τυφλά» σημεία, με αποτέλεσμα να προκαλούνται σοβαρά ατυχήματα, ειδικά τις ώρες με μειωμένη ορατότητα.

Πρόσφατα εξαρθρώθηκε τεράστιο κύκλωμα που είχε διαπράξει 561 κλοπές χαλκού με λεία που ξεπερνούσε τις 890.000 ευρώ στην Εθνική Οδό Αθηνών – Λαμίας (σε περιοχές της Βοιωτίας και της Φθιώτιδας) και της Ιόνιας Οδού (στην Αιτωλοακαρνανία), αλλά και στην Εθνική Οδό Αθηνών – Πατρών και στην Εγνατία Οδό, όπου σπείρες άνοιξαν τα φρεάτια φωτισμού που τροφοδοτούν τις μεγάλες σήραγγες (τούνελ) και τους ανισόπεδους κόμβους.

Δίκτυο ρεύματος
Μετασχηματιστές και φωτοβολταϊκά πάρκα

Το ζήτημα των οργανωμένων ομάδων που αφαιρούν καλώδια χαλκού από αποθήκες, υποσταθμούς ή δίκτυα του ΔΕΔΔΗΕ, με σκοπό τη μεταπώλησή τους, είναι τεράστιο. Πιο πρόσφατο παράδειγμα, αυτό του περασμένου Μαΐου, όταν συνελήφθησαν τρεις νεαροί Ρομά στο Αιγάλεω μετά από καταδίωξη, καθώς είχαν διαρρήξει αποθήκη του ΔΕΔΔΗΕ στη λεωφόρο Κηφισού και είχαν αφαιρέσει μεγάλες ποσότητες καλωδίων. Οι μετασχηματιστές του ΔΕΔΔΗΕ αποτελούν στόχο, καθώς περιέχουν μεγάλες ποσότητες καθαρού χαλκού (πηνία). Γι’ αυτόν τον λόγο κλέβονται εκατοντάδες έως χιλιάδες μετασχηματιστές ετησίως, κυρίως σε αγροτικές περιοχές (Θεσσαλία, Μακεδονία, Στερεά Ελλάδα), με αγρότες να αναφέρουν ότι στην ίδια περιοχή (π.χ. Τρίλοφος Θεσσαλονίκης), περίπου 20 μετασχηματιστές κλέβονται 4 έως 5 φορές ο καθένας μέσα στον ίδιο χρόνο!

Αλλά και τα φωτοβολταϊκά πάρκα σήμερα μοιάζουν με… εγκαταστάσεις πυρηνικών. Κάμερες με ΑΙ, συναγερμοί, διπλές και τριπλές πανύψηλες περιφράξεις, συχνά ακόμα και ηλεκτροφόροι φράχτες, περιπολίες από ιδιωτικές εταιρείες security ή ακόμα και ντόπιους.

Ολα τα διαθέσιμα «όπλα» επιστρατεύονται για να αντιμετωπιστούν οι συμμορίες Ρομά που βάζουν στο μάτι τα καλώδια και ό,τι άλλο μπορεί να πουληθεί από τα πάρκα αυτά.

Οχι πάντα με επιτυχία. Για παράδειγμα, πέρυσι συνελήφθησαν δύο Ρομά, 27 και 23 ετών, μέλη συμμορίας που «χτύπαγε» φωτοβολταϊκά πάρκα στην Πέλλα. Τρία πάρκα κατάφεραν να κλέψουν, αρπάζοντας καλώδια χαλκού και σωλήνες, συνολικής αξίας 31.200 ευρώ.

Σιδηρόδρομος
Κάθε μέρα κλοπές καλωδίων, ηλεκτροκίνησης και τηλεδιοίκησης

Καλώδια ηλεκτροκίνησης, σηματοδότησης και τηλεδιοίκησης είναι οι μόνιμοι στόχοι της μαφίας του χαλκού, με τις κλοπές στο σιδηροδρομικό δίκτυο να είναι σχεδόν καθημερινό φαινόμενο, προκαλώντας τεράστιες καθυστερήσεις στα δρομολόγια και θέτοντας σε κίνδυνο την ασφάλεια χιλιάδων επιβατών.

Τον περασμένο Απρίλιο, το περιστατικό στην υπό ανακατασκευή γραμμή του ΟΣΕ κοντά στον Σιδηροδρομικό Σταθμό Παλαιοφαρσάλων έμοιαζε με κακόγουστη φάρσα. Δύο Ρομά, που διαμένουν σε οικισμό κοντά στον σταθμό, έκλεψαν καλώδια του Ευρωπαϊκού Συστήματος Ελέγχου Αμαξοστοιχιών (ETCS), που αποτελεί το ενιαίο ευρωπαϊκό σύστημα σηματοδότησης και αυτόματης προστασίας συρμών, ένα σύστημα ασφαλείας, η μη λειτουργία του οποίου αναδείχθηκε με τη σιδηροδρομική τραγωδία των Τεμπών.

Εναν μήνα νωρίτερα, στην περιοχή της Διαλογής, στη δυτική Θεσσαλονίκη, αστυνομικοί συνέλαβαν έναν 40χρονο ο οποίος έκλεβε, για τρίτη φορά μέσα σε μια εβδομάδα, καλώδια χαλκού από εγκαταστάσεις του ΟΣΕ. «Μόνο 70 κιλά έκλεψα σήμερα, γι’ αυτά θα με συλλάβετε;», ρώτησε ο δράστης τους αστυνομικούς του Τμήματος Πρόληψης και Καταστολής Εγκληματικότητας που του πέρναγαν χειροπέδες. Φαινόταν «too much» μετά από το περιστατικό κλοπής που ο τότε αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών, Κωνσταντίνος Κυρανάκης, χαρακτήριζε δολιοφθορά «για να προκληθούν νέα Τέμπη». Καθόλου υπερβολή, εάν σκεφτεί κανείς ότι οι δράστες είχαν σπάσει τοιχίο που είχε φτιαχτεί για την προστασία από τις κλοπές και είχαν κόψει καλώδια τηλεδιοίκησης της σιδηροδρομικής γραμμής Αθήνας – Θεσσαλονίκης, στο Πλατύ Ημαθίας. Επειδή τα καλώδια είχαν τοποθετηθεί κάτω από τσιμέντο για να αποτρέπονται οι κλοπές, ωστόσο υπήρξε εσκεμμένη και στοχευμένη κοπή τους, γεγονός που χαρακτηρίστηκε ως εγκληματική πράξη με κίνδυνο για ανθρώπινες ζωές.

Οσο σοκαριστικό ήταν (και) εκείνο το περιστατικό, τόσο σοκαριστική είναι η σχεδόν κυνική παραδοχή των εργαζομένων του ΟΣΕ αλλά και των Αρχών ότι το πλιάτσικο και οι κλοπές από Ρομά που βάζουν σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές, απειλώντας με σιδηροδρομικές τραγωδίες, αποτελούν καθημερινό φαινόμενο στο σιδηροδρομικό δίκτυο. Γι’ αυτό και το υπουργείο Μεταφορών έχει κατασκευάσει τοιχία ύψους τεσσάρων μέτρων σε σημεία-κλειδιά του δικτύου, όπως το Ζευγολατιό, τη Θήβα και το Θριάσιο, ακριβώς δίπλα από καταυλισμούς Ρομά, ενώ έχουν «επιστρατευτεί» drones, τα οποία περιπολούν από αέρος το σιδηροδομικό δίκτυο, με σκοπό να εντοπίσουν κλέφτες που προκαλούν ζημιές σε αυτό.

Αυτό έχει ένα αποτέλεσμα, αλλά έως έναν βαθμό, καθώς είναι πάρα πολλά τα περιστατικά και ακόμα περισσότερες οι συμμορίες Ρομά οι οποίες αφαιρούν τον χαλκό από καλώδια και κλέβουν μέταλλα, ακόμα και μετασχηματιστές, ή και… ράγες, θέτοντας σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές.

Ακραία περιστατικά
Στον ΟΣΕ έχουν καταγράψει σοκαριστικά περιστατικά και έχουν αποφύγει τραγωδίες κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή. Μια τέτοια, για παράδειγμα, θα μπορούσε να γίνει το 2011 όταν συνελήφθησαν Ρομά οι οποίοι είχαν μόλις κόψει επτά σιδερένιες ράγες, μήκους 3 μέτρων και βάρους μισού τόνου έκαστη, από σιδηροδρομική γραμμή η οποία είχε τεθεί εκτός λειτουργίας. Το 2021 έγινε ακόμα πιο επικίνδυνη κλοπή, όταν Ρομά έκλεψαν τις μεταλλικές βίδες που ενώνουν τις ράγες των τρένων, με αποτέλεσμα να κινδυνεύσουν οι διερχόμενες αμαξοστοιχίες με εκτροχιασμό. Δεν ήταν η πρώτη φορά που αφαιρούνταν ράγες – έχει ξαναγίνει και μάλιστα σε τούνελ!

Στις τάξεις των εργαζομένων στους σιδηροδρόμους είναι «ακόμα μια μέρα στο γραφείο» αυτή που δεκάδες μηχανοδηγοί του ΟΣΕ τραυματίζονται από καλώδια τα οποία κρέμονται στον αέρα μετά από κλοπές και σπάνε τα τζάμια των διερχόμενων τρένων.

Και τι… βλέπουν τα drones; Ενίοτε, οδηγούν σε συλλήψεις, όπως του 38χρονου στο Ζεφύρι για κλοπή 100 μέτρων καλωδίων από τον Προαστιακό, ενώ drone του ΟΣΕ τον περασμένο Μάιο κατέγραψε βίντεο ντοκουμέντο με συμμορίες Ρομά να ξηλώνουν καλώδια στη Θήβα και να καίνε τα περιτυλίγματα δίπλα στις ράγες. Την ίδια περίοδο, στη Βοιωτία καταγράφηκε συμμορία Ρομά να κλέβει καλώδια από κολώνα υψηλής τάσης.

Το 2017, συμμορία από 17 Ρομά και 8 εργαζόμενους του ΟΣΕ εξαρθρώθηκε για κλοπές που ξεπερνούν τα 7 εκατ. ευρώ. Η ζημιά που προκαλούσαν και προκαλούν οι συμμορίες Ρομά που κλέβουν καλώδια και άλλο υλικό, κυρίως για πώληση στα χυτήρια (τα οποία δεν… κάνουν τον κόπο να ρωτούν ή να διαπιστώνουν τι παίρνουν και από ποιους), κινείται μεταξύ 8 με 10 εκατ. ευρώ ετησίως.

Νοσοκομεία
Κλοπές στον «Ευαγγελισμό» και τα Κέντρα Υγείας Ραφήνας και Ρίου

Κλοπή καλωδίων κλιματισμού από τον «Ευαγγελισμό»

Το πιο πρόσφατο και πιο χαρακτηριστικό περιστατικό αφορά το Κέντρο Υγείας Ραφήνας – Πικερμίου, το οποίο μετά από επιδρομή Ρομά και κλοπές καλωδίων βρέθηκε εκτός λειτουργίας. Το νευραλγικής σημασίας Κέντρο Υγείας της περιοχής παραμένει κλειστό από τις ζημιές που προκάλεσαν οι κλέφτες. Αυτό δεν είναι ακριβώς… πρωτοφανές. Μόλις μερικές ημέρες νωρίτερα, οι αστυνομικές αρχές, αξιοποιώντας βιντεοληπτικό υλικό και πληροφορίες, συνέλαβαν τέσσερις Ρομά, ανάμεσά τους έναν 16χρονο, οι οποίοι είχαν νωρίτερα κλέψει καλώδια αξίας 10.000 ευρώ από το εργοτάξιο των νέων ΤΕΠ στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Ρίου. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Αστυνομίας, οι τέσσερις κατηγορούμενοι χτύπησαν τα ξημερώματα της 6ης Αυγούστου. Αρχικά διέρρηξαν τη σιδερένια πόρτα του εργοταξίου και στη συνέχεια αφαίρεσαν επτά στροφεία καλωδίων, συνολικής αξίας 10.000 ευρώ.

Πέρυσι τον Ιούνιο, το μεγαλύτερο νοσοκομείο της χώρας, ο «Ευαγγελισμός», είχε μείνει χωρίς κλιματισμό, ταλαιπωρώντας πολλούς ασθενείς, καθώς άγνωστοι είχαν κόψει τα καλώδια των κλιματιστικών και τα είχαν τοποθετήσει στην ταράτσα του νοσοκομείου, προφανώς για να τα μεταφέρουν εκτός κτιρίου. Οι δράστες δεν βρέθηκαν ποτέ.

Συχνά είναι τα περιστατικά εισβολών σε σχολικές εγκαταστάσεις. Πιο πρόσφατο αυτό των σχολείων του Δήμου Νεάπολης-Συκεών, όπου άγνωστοι έκλεψαν καλώδια από τα συστήματα φωτοβολταϊκών πάνελ που βρίσκονταν σε διαδικασία τοποθέτησης. Πρόκειται για το 2ο ΓΕΛ Νεάπολης, στο οποίο οι δράστες παραβίασαν την πόρτα της αυλής και τις δύο πόρτες του κλιμακοστασίου και πήραν έξι κουλούρες καλωδίου και τρία τεμάχια καλωδίου μήκους 15 μέτρων το καθένα, ενώ τρεις ημέρες αργότερα, στις 30 Αυγούστου, άγνωστοι μπήκαν στο κτίριο του Πειραματικού Γυμνασίου και Πειραματικού Λυκείου, παραβιάζοντας τις σιδερένιες πόρτες, για να οδηγηθούν στην ταράτσα, όπου ήταν απλωμένες οι καλωδιώσεις σύνδεσης με τα φωτοβολταϊκά πάνελ. Αφού άρχισαν να κόβουν τα καλώδια, τους αντιλήφθηκε φύλακας ιδιωτικής εταιρείας, με αποτέλεσμα οι δράστες να τρέξουν και να προλάβουν να διαφύγουν. Δεν είναι η πρώτη φορά που οι μαθητές βρίσκονται μπροστά σε κομμένα, γυμνά καλώδια που αφήνουν πίσω τους οι συμμορίες κλοπής χαλκού.

Η τοξική καύση καλωδίων και το «ξέπλυμα» στα σκραπάδικα
Η μαφία του χαλκού, η οποία αποτελείται από τις συμμορίες των Ρομά που τον αφαιρούν από καλώδια, αλλά και από τους κλεπταποδόχους, τα χυτήρια που τον παραλαμβάνουν, έχει εξελιχθεί σε μάστιγα για την κοινωνία. Υπολογίζεται ότι η μαφία έχει λεία που ξεπερνά τα 8 με 10 εκατ. ευρώ κάθε χρόνο, όμως το συνολικό κόστος των ζημιών στις υποδομές (σιδηρόδρομοι, δίκτυο ρεύματος, αγροτικές καλλιέργειες) είναι πολλαπλάσιο και αγγίζει δεκάδες εκατομμύρια ευρώ ετησίως.

Καθώς ο χαλκός αποτελεί ένα από τα ακριβότερα μέταλλα για σκραπ, η διοχέτευση του κλεμμένου χαλκού στην αγορά γίνεται μέσα από έναν καλά οργανωμένο «λαβύρινθο». Πρώτα γίνεται η συλλογή και η «καύση» από τους φυσικούς αυτουργούς, δηλαδή τους Ρομά που αφαιρούν επιτόπου τα καλώδια από τον ΟΣΕ ή τους μετασχηματιστές του ΔΕΔΔΗΕ. Αυτά μεταφέρονται κατόπιν σε ερημικές τοποθεσίες ή σε άβατα, όπως οι καταυλισμοί Ρομά π.χ. σε Ανω Λιόσια και Ασπρόπυργο και καίγονται για να λιώσουν το πλαστικό περίβλημα.

Από τη διαδικασία, η οποία απελευθερώνει ακραία βλαβερές διοξίνες για την ανθρώπινη υγεία στην ατμόσφαιρα, μένει μόνο το καθαρό μέταλλο, καθιστώντας αδύνατη την αναγνώριση της πηγής του. Επειτα ο χαλκός μεταφέρεται στα «μαύρα σκραπατζίδικα». Πρόκειται για μάντρες ανακύκλωσης μετάλλων, με έντονη δραστηριότητα σε περιοχές όπως ο Ασπρόπυργος.

Οι ιδιοκτήτες αγοράζουν τον χαλκό χωρίς παραστατικά σε τιμή χαμηλότερη από αυτή που πωλείται στην αγορά. Ακολουθεί το «ξέπλυμα» που γίνεται από τα χυτήρια, όπου ο χαλκός λιώνει και μετατρέπεται σε πλάκες. Σε αυτή τη μορφή, το μέταλλο θεωρείται πλέον «καθαρή πρώτη ύλη» και έχει χάσει κάθε ίχνος της εγκληματικής του προέλευσης. Αυτό που μένει μετά είναι η πώληση με πλαστά ή εικονικά τιμολόγια σε νόμιμες βιομηχανίες. Για την αντιμετώπιση αυτής της μάστιγας, οι Αρχές δεν μένουν μόνο στους στοχευμένους ελέγχους και τις βαριές κακουργηματικές διώξεις για τους δράστες, αλλά στρέφονται και σε προηγμένες τεχνολογικές λύσεις.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του Συνθετικού DNA και των Χημικών Δεικτών, που περιλαμβάνει τον ψεκασμό των καλωδίων με ένα αόρατο υγρό που περιέχει έναν μοναδικό χημικό κώδικα ο οποίος μιμείται το DNA και δεν αφαιρείται ούτε σε υψηλές θερμοκρασίες.

Εντοπίζεται δε πολύ εύκολα, καθώς το μόνο που χρειάζεται να κάνουν οι αστυνομικοί είναι να φωτίσουν με ειδικές λάμπες UV, εντοπίζοντας τον κλεμμένο χαλκό από τα σημεία που φωσφορίζουν. Αλλοι, τοποθετούν στα καλώδια χαλκού ατσάλινο πυρήνα, μειώνοντας δραματικά την αξία μεταπώλησής τους στο σκραπ, ενώ πλέον όλο και συχνότερα μέσα στους μετασχηματιστές ενσωματώνονται RFID microchips ή χαράσσονται κωδικοί με λέιζερ στα πηνία, ώστε να εντοπίζονται πριν πουληθούν…

protothema.gr

Ακολουθήστε το Agrinio2Day  στο Google News