13 Ιουλίου 1944 : Το Χρονικό της Θυσίας και της Διαφυγής: Μια Άγνωστη Σελίδα της Αντίστασης στη Βόνιτσα
Η Σκιά του Πολέμου στο Μοναστηράκι
Το 1944, το Μοναστηράκι βρέθηκε στο επίκεντρο της γερμανικής θηριωδίας. Η περιοχή, βυθισμένη στο πένθος απο την προηγούμενη μέρα μετά τον χαμό των Ιωάννη Κατσαμπέ και Χρήστου Χαλιμούρδα σε μάχη, δέχθηκε άλλο ένα σκληρό πλήγμα. Οι γερμανικές δυνάμεις, σε μια κίνηση επίδειξης δύναμης και τρόμου, συνέλαβαν οκτώ άνδρες του χωριού, οδηγώντας τους στη Βόνιτσα για εκτέλεση.
Το μαρτύριο ολοκληρώθηκε στο κοιμητήριο της πόλης (στον σημερινό Ι.Ν. Αγίου Δημητρίου), όπου οι Γερμανοί ανάγκασαν τους καταδικασθέντες να σκάψουν οι ίδιοι τον λάκκο τους. Τα ονόματα του Ηγουμένου της Μονής Ρόμβης, Ιάκωβου Μαυροκέφαλου, του εφημέριου Κωνσταντίνου Μπόκου (την γλύτωσε) και των Δημητρίου Μάνθου, Άγγελου Φίλιππα, Κωνσταντίνου Μαραγκοῦ, Νικολάου Κουκουτσέλου, Ιωάννη Λεχούδη και Αποστόλου Κούτσικου, παραμένουν χαραγμένα στη μαρμάρινη πλάκα του καμπαναριού, ως αιώνιο σύμβολο της θυσίας τους.
Η Αποκάλυψη: Η Δραπέτευση των «Καλόγερων»
Η έρευνα για το βιβλίο «Γνωρίζοντας τον τόπο μας» έφερε στο φως μια συγκλονιστική λεπτομέρεια: οι συλληφθέντες δεν ήταν οκτώ, αλλά δέκα. Ανάμεσά τους βρίσκονταν ο ξυλουργοτεχνίτης Δημοσθένης (μπάρμπα-Δήμος) Καραβασίλης και ο γιος του, Λευτέρης, γνωστός στην τοπική κοινωνία ως «ο Καλόγερος».
Το σημείο όπου φύλαγε ο Γερμανός τους κρατούμενους που τους έφεραν από το Μοναστηράκι
Οι δύο άνδρες είχαν συλληφθεί εν ώρα εργασίας σε μια εκκλησία στο Μοναστηράκι. Μεταφέρθηκαν πεζοί στη Βόνιτσα και κρατήθηκαν στην παραλία, στο ύψος του σημερινού Δημαρχείου, υπό το άγρυπνο βλέμμα ενός Γερμανού φρουρού. Η τύχη τους φαινόταν προδιαγεγραμμένη, καθώς οι ταυτότητές τους είχαν ήδη τοποθετηθεί σε ένα τραπέζι για ταυτοποίηση.
Εκείνη την κρίσιμη στιγμή, ο Λευτέρης Καραβασίλης επέδειξε μια ψυχραιμία που άγγιζε τα όρια του παραλόγου. Ψιθύρισε στους άλλους κρατούμενους να αποδράσουν, αλλά η τρομοκρατία είχε λυγίσει τις αντιστάσεις τους. «Είτε έτσι είτε αλλιώς, σκοτωμένοι θα πάμε», είπε ο Λευτέρης, παίρνοντας τη μοιραία απόφαση. Εκμεταλλευόμενος μια στιγμή που ο φρουρός απομακρύνθηκε, άρπαξε τις δύο ταυτότητες, έσυρε τον πατέρα του και εξαφανίστηκαν από ένα σοκάκι που η γερμανική φρουρά δεν είχε αντιληφθεί.
Η Διαδρομή προς τη Σωτηρία
Η απόδραση μετατράπηκε σε έναν αγώνα δρόμου. Πατέρας και γιος κατέφυγαν στο καφενείο της «Νυχτερίδας» – ένα μέρος που κανείς δεν θα τους αναζητούσε, καθώς αποτελούσε στέκι των ίδιων των Γερμανών. Μέσα στην αναταραχή της αναζήτησης, κατάφεραν να διαφύγουν προς τη μονή της Παναγούλας στον Αμαδερό.
Η ελευθερία τους, όμως, πληρώθηκε με αίμα. Καθώς διέσχιζαν τα χωράφια, μια ριπή από το Κάστρο βρήκε τον Λευτέρη στο πόδι. Με τον πατέρα του να αυτοσχεδιάζει επίδεσμο από το πουκάμισό του, κατέφυγαν στην ασφάλεια της φύσης, ενώ από τη Βόνιτσα ακούγονταν οι πυροβολισμοί που σφράγιζαν το τέλος των υπολοίπων οκτώ μαρτύρων.
Το Αποτύπωμα μιας Οικογένειας
Η ιστορία των Καραβασίληδων, προσφύγων από τη Μικρά Ασία, είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την Παναγούλα.
Εκεί ο «μπάρμπα-Δήμος» και ο γιος του, Λευτέρης, εργάστηκαν ως ξυλουργοτεχνίτες, αφήνοντας το σημάδι τους σε ολόκληρο το Ξηρόμερο. Ο Λευτέρης, που έζησε για χρόνια στα κελιά της Μονής και έψελνε, διατήρησε μια βαθιά σχέση με την παράδοση μέχρι τον θάνατό του το 1997.
Με τον Λευτέρη Καραβασίλη έσβησε και το επώνυμο στην περιοχή, όμως η ιστορία της ανδρείας του, που διασώθηκε από τις μαρτυρίες και το βιβλίο «Γνωρίζοντας τον τόπο μας», παραμένει μια λαμπρή απόδειξη του θάρρους απέναντι στην απόλυτη καταπίεση.
Απόσπασμα απο νέο βιβλίο που εκδόθηκε αυτές τις μέρες “Γνωρίζοντας τον τόπο μας”
Των Ευαγγελου Κουτιβή & Γεωργίου Μπαρμπαρούση
katounanews.gr
Ακολουθήστε το Agrinio2Day στο Google News
